6/9/2009
Dünyayı karşısına aldılar
Dünyayı karşısına aldılar
Satranç ustaları, kendilerinden düşük seviyedekilerle oynamayı pek istemezler. Onları 'acemilerle' oynatmanın en iyi yollarından birisi ustanın acemiler mangasını, bir oturumda aradan çıkarmasıdır. Bu da ustanın hepsiyle aynı anda karşılaşması yani simültane (çoklu masa) gösterisi denilen şovlarla olur. Büyük simültanelerde (bu durumda acemiler ordusu demek daha doğru olur!) kırılan Guiness rekorlarının sıklığı da son yıllarda arttı. Bu gösterilerin Guiness rekoru kırabilmesi için ustaların oynadığı rakip sayısının fazlalığı tek kriter değil, aynı zamanda rakiplere karşı alınabilecek puanların en az %80'ini toplamak (galibiyet bir, beraberlik yarım puan) gerekiyor. Son simültane rekoru geçen ay İran'da kırıldı. İran şampiyonu büyükusta Morteza Mahjoob, 500 oyuncuya karşı 397 galibiyet, 90 beraberlik ve 13 kayıpla (yani %88,4 başarıyla) bugüne kadarki rekorları kırdı. 18 saat süren simültane sırasında yaklaşık 40 kilometre yürüyen Mahjoob'un simültanesine yalnız satrançseverler değil, sanat ve spor dünyasından ünlüler de katıldı. Bu rekor 2009'da altı ay arayla iki defa kırıldığı halde ben bunu şimdiye kadar niye yazmadım? Çünkü abartı vardı ve şimdi, gösterilerin abartıldığını gösterme zamanı geldi.
REKOR ÇOK, AMA ABARTILIYOR
Kiril Georgiev, geçtiğimiz şubatta önceki rekoru kırıp da bu rekor gazetelerde haber olduğunda, satrancı seven SABAH yazarı Emre Aköz bana, "Bu konuyu nasıl yazmazsın?" diye sitem etmişti. Haberi yazmamıştım, çünkü haberin değerini gözümde tepetaklak eden şüphelerim vardı. Gösterileri yapanlarla konuşmalarıma dayanarak söylüyorum, simültane gösterilerin en büyük ve tek zorluğu fiziksel direnci gösterebilmek. Saatlerce masa masa gezmekten baygınlık geçirmek dışında ustalar için öyle büyük bir tehlike yok. Georgiev de Mahjoob da kısa süreli fitness programlarıyla bu zorlukların üstesinden geldiler. Bir de akıllara, ustalar masa masa gezerken yüzlerce oyun yüzünden kafaları nasıl karışmıyor sorusu gelebilir; ama böyle bir ihtimal o seviyedeki ustalar için çok düşük. Zaten, bu gösterileri yapanlar, birçok durumda en iyi hamleyi yapmak yerine gözlerine hemen çarpan pratik hamleleri yaparak, konumlar üzerine uzun uzadıya kafa patlatmazlar. Rakipler de sıklıkla bu hamleleri çürütecek düzeyde değillerdir. Bizim ustaların 40-50 rakibi fire vermeden çok rahat yendiğini de pek çok kez gördüm. Kasparov, 1997'de rahmetli Jirayr Çakır'ın organizasyonuyla Çırağan'da simültane yapmadan önce, oynayacak olanlar için 2000 reyting sınırı koymuş. O zaman o sınırın üstündeki (reytingi 2125'ti) Tamer Karatekin'in kendisiyle berabere kalmasının ardından anlaşmaya uyulmadığını anlayıp esip yağmıştı. Gerçi, Kasparov anlaşmaya niye böyle bir madde koydurmuş bilinmez (üstelik 30-40 kişilik orta büyüklükte bir gösteriydi), çünkü Kasparov'un dördü de büyükusta olan Çek Cumhuriyeti milli takımını saatli simültanede yenmişliği vardı. Kasparov'un şartları bir yana, yazdıklarım şu kapıya çıkıyor: Belli bir seviyedeki her usta bu rekoru rahatça kırar
Haftanın Konumu
Ata Seçer'in buradaki Şg8 hamlesinden sonra rakibi Chigladze terk etti; çünkü fil piyona karşı fil oyunsonunda kenar piyonları (burada h piyonu) olursa, o piyonun bulunduğu yatayın terfi karesi(h8) fille(e1) aynı renkteyse, fili olan taraf kazanır. Bu incelik, Seçer'in İzmir Açık'ta ikinciliği paylaşıp turnuvada en başarılı Türk sporcu olmasını sağladı.
pazar-sbh
REKOR ÇOK, AMA ABARTILIYOR
Kiril Georgiev, geçtiğimiz şubatta önceki rekoru kırıp da bu rekor gazetelerde haber olduğunda, satrancı seven SABAH yazarı Emre Aköz bana, "Bu konuyu nasıl yazmazsın?" diye sitem etmişti. Haberi yazmamıştım, çünkü haberin değerini gözümde tepetaklak eden şüphelerim vardı. Gösterileri yapanlarla konuşmalarıma dayanarak söylüyorum, simültane gösterilerin en büyük ve tek zorluğu fiziksel direnci gösterebilmek. Saatlerce masa masa gezmekten baygınlık geçirmek dışında ustalar için öyle büyük bir tehlike yok. Georgiev de Mahjoob da kısa süreli fitness programlarıyla bu zorlukların üstesinden geldiler. Bir de akıllara, ustalar masa masa gezerken yüzlerce oyun yüzünden kafaları nasıl karışmıyor sorusu gelebilir; ama böyle bir ihtimal o seviyedeki ustalar için çok düşük. Zaten, bu gösterileri yapanlar, birçok durumda en iyi hamleyi yapmak yerine gözlerine hemen çarpan pratik hamleleri yaparak, konumlar üzerine uzun uzadıya kafa patlatmazlar. Rakipler de sıklıkla bu hamleleri çürütecek düzeyde değillerdir. Bizim ustaların 40-50 rakibi fire vermeden çok rahat yendiğini de pek çok kez gördüm. Kasparov, 1997'de rahmetli Jirayr Çakır'ın organizasyonuyla Çırağan'da simültane yapmadan önce, oynayacak olanlar için 2000 reyting sınırı koymuş. O zaman o sınırın üstündeki (reytingi 2125'ti) Tamer Karatekin'in kendisiyle berabere kalmasının ardından anlaşmaya uyulmadığını anlayıp esip yağmıştı. Gerçi, Kasparov anlaşmaya niye böyle bir madde koydurmuş bilinmez (üstelik 30-40 kişilik orta büyüklükte bir gösteriydi), çünkü Kasparov'un dördü de büyükusta olan Çek Cumhuriyeti milli takımını saatli simültanede yenmişliği vardı. Kasparov'un şartları bir yana, yazdıklarım şu kapıya çıkıyor: Belli bir seviyedeki her usta bu rekoru rahatça kırar
Haftanın Konumu
Ata Seçer'in buradaki Şg8 hamlesinden sonra rakibi Chigladze terk etti; çünkü fil piyona karşı fil oyunsonunda kenar piyonları (burada h piyonu) olursa, o piyonun bulunduğu yatayın terfi karesi(h8) fille(e1) aynı renkteyse, fili olan taraf kazanır. Bu incelik, Seçer'in İzmir Açık'ta ikinciliği paylaşıp turnuvada en başarılı Türk sporcu olmasını sağladı.
pazar-sbh
Kategori: (OYUN) :: Yorum (0)
:: Arkadaşına Gönder!
:: Etiketler : Dünyayı karşısına aldılar